در صنعت غذا و نوشیدنی، کیفیت و طعم محصولات تا حد زیادی به مواد اولیه و فرآیند تولید بستگی دارد. یکی از مفاهیم کلیدی در این حوزه، بریکس است؛ معیاری که برای اندازهگیری غلظت قندهای محلول در مایعات استفاده میشود. این شاخص نقش مهمی در تعیین شیرینی، طعم و حتی ماندگاری محصولات غذایی و نوشیدنی دارد. در ادامه، به بررسی دقیقتر مفهوم بریکس و اهمیت آن در صنایع غذایی میپردازیم. با ما در این مقاله از بالبا همراه باشید.
بریکس چیست؟
بریکس یک مقیاس برای اندازهگیری غلظت قندها و مواد محلول است که معمولا در مایعات به کار میرود. بریکس معادل درصد وزنی مواد محلول در ۱۰۰ گرم مایع است. به عبارت سادهتر، بریکس نشاندهنده میزان قند و سایر مواد محلول در یک مایع است. برای مثال، یک محلول با بریکس ۱۰ درصد، به این معنی است که از هر ۱۰۰ گرم محلول، ۱۰ گرم آن قند و مواد محلول است.
برای اندازهگیری بریکس، از ابزارهایی به نام رفرکتومتر استفاده میشود. این دستگاه با استفاده از خاصیت شکست نور، میزان غلظت قند در مایع را اندازهگیری میکند. به این صورت که وقتی نور از مایع عبور میکند، انکسار آن تغییر میکند و رفرکتومتر این تغییر را بهعنوان عدد بریکس نمایش میدهد.
اهمیت بریکس در تولید رب گوجه فرنگی
بریکس (Brix) یکی از معیارهای مهم در تولید رب گوجه فرنگی است که به میزان غلظت مواد محلول اشاره دارد و بر کیفیت نهایی رب گوجه فرنگی تأثیر زیادی دارد. در فرآیند تولید رب گوجه فرنگی، میزان بریکس به عنوان یکی از عوامل اصلی در تعیین ترکیبات رب گوجه فرنگی شناخته میشود. گوجه فرنگیهای با بریکس بالا معمولاً دارای طعمی غنیتر و رنگی زیباتر هستند که باعث میشود رب گوجه فرنگی تولیدی کیفیت بهتری داشته باشد. در ادامه تاثیر بریکس بر کیفیت رب گوجه فرنگی را بررسی میکنیم.
تأثیر بریکس بر کیفیت رب گوجه فرنگی
بریکس یکی از شاخصهای مهم در تعیین کیفیت رب گوجه فرنگی است که نشاندهنده میزان مواد جامد محلول در عصاره گوجه فرنگی میباشد. این شاخص مستقیماً بر طعم، رنگ و غلظت رب گوجه فرنگی تأثیر میگذارد.
در فرآیند تولید رب گوجه فرنگی، درجه بریکس معمولاً بین ۲۲ تا ۳۵ درصد است. افزایش درجه بریکس، نشاندهنده گوجه فرنگیهای رسیدهتر و خوش طعم تر است. این ویژگیها نه تنها بر کیفیت نهایی رب گوجه فرنگی تأثیر میگذارند، بلکه بر ماندگاری و جذب بیشتر مشتری نیز مؤثر هستند. در نتیجه، اندازهگیری دقیق بریکس در تولید رب گوجه فرنگی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
استانداردهای بریکس در صنعت رب گوجه فرنگی
استاندارد بریکس در صنعت تولید رب گوجه فرنگی یکی از مهمترین معیارها برای تعیین غلظت این محصول است. استانداردهای ملی و بینالمللی مانند استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران (ISIRI) و Codex Alimentarius برای بریکس رب گوجه فرنگی معیارهای خاصی را تعیین کردهاند که تولیدکنندگان باید به آنها پایبند باشند.
روشهای اندازهگیری بریکس در رب گوجه فرنگی
برای اندازهگیری بریکس در رب گوجه فرنگی، چندین روش معمول وجود دارد. در ادامهی این مقاله قصد داریم به بررسی هر یک از این روشها بپردازیم.
استفاده از رفرکتومتر
برای اندازهگیری بریکس در رب گوجه فرنگی، میتوان از رفرکتومتر استفاده کرد. این دستگاه با اندازهگیری شکست نور در محلول، مقدار بریکس را به صورت درصد نشان میدهد. برای استفاده، ابتدا چند قطره از نمونه رب گوجه فرنگی روی صفحه شفاف رفرکتومتر قرار داده و پس از بستن درپوش دستگاه، میزان شکست نور بهطور خودکار خوانده میشود. در نهایت، مقدار بریکس که نشاندهنده غلظت مواد محلول در رب است، روی صفحه نمایش ظاهر میشود. بالبا به عنوان تولیدکننده معتبر رب گوجه فرنگی از این دستگاه برای تضمین کیفیت محصولات خود و دستیابی به بریکس استاندارد استفاده میکند.
روشهای آزمایشگاهی دیگر
علاوه بر رفرکتومتر، چندین روش آزمایشگاهی دیگر برای تعیین بریکس در رب گوجه فرنگی وجود دارد که هرکدام ویژگیها و مزایای خاص خود را دارند. یکی از این روشها روش تبخیر است. در این روش، نمونهای از رب گوجه فرنگی در یک بشر قرار داده شده و در دمای مشخص تبخیر میشود تا تنها مواد جامد باقیمانده که شامل مواد محلول است، به دست آید. سپس درصد مواد جامد نسبت به وزن اولیه محاسبه میشود. این روش نسبت به رفرکتومتر دقت بالایی دارد ولی زمانبر است و نیاز به تجهیزات خاصی دارد.
روش دیگر آزمایش وزن مخصوص است که با استفاده از تغییرات وزن و حجم محلول، میتوان بریکس را محاسبه کرد. این روش نسبت به رفرکتومتر پیچیدهتر است و نیاز به نمونههای بیشتری دارد.
عوامل مؤثر بر بریکس در فرآیند تولید رب گوجه فرنگی
عوامل مؤثر بر بریکس در فرآیند تولید رب گوجه فرنگی شامل کیفیت و نوع گوجه فرنگی، شرایط آب و هوایی کشت وکار گوجه، زمان برداشت و روشهای فرآوری هستند. گوجه فرنگیهای رسیدهتر و با محتوای آب کمتر معمولاً بریکس بالاتری دارند.
نوع و کیفیت گوجه فرنگی
در فرآیند تولید رب گوجه فرنگی، نوع و کیفیت گوجه فرنگی نقش اساسی در تعیین میزان بریکس دارند. واریتههای مختلف گوجه فرنگی دارای ویژگیهای متفاوتی از نظر محتوای قند، اسیدیته و غلظت آب هستند که تأثیر زیادی بر کیفیت نهایی رب دارند. از سوی دیگر، شرایط کشت نیز بر میزان بریکس تأثیر میگذارد بهویژه در مزارع کشاورزی ارگانیک که از کودهای شیمیایی و سموم کمتر استفاده میشود، گوجه فرنگیها ممکن است در شرایط طبیعیتری رشد کنند و این میتواند منجر به افزایش کیفیت و غلظت طبیعی قندها و مواد مغذی در میوه شود. استفاده از مزارع ارگانیک باعث تولید گوجه فرنگیهایی با طعم و بریکس مطلوبتر برای فرآیند تولید رب میشود.
فرآیندهای تولید و تغلیظ
در تولید رب گوجه فرنگی، فرآیندهای تغلیظ و پخت نقش حیاتی در تعیین میزان بریکس دارند. گوجه فرنگیهای برداشت شده در ابتدا، با استفاده از دستگاههای پیشرفته تغلیظ مییابد تا غلظت مواد مغذی و طعم گوجه فرنگی افزایش یابد. این مرحله بهویژه در ربهای تولیدی برندهایی همچون بالبا که از مزارع ارگانیک بهره میبرند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در مرحله پخت، گوجه فرنگیها تحت دمای کنترلشده قرار میگیرند تا رطوبت آنها کاهش یافته و بریکس آن افزایش یابد. مدت زمان و دمای پخت تأثیر زیادی بر غلظت و طعم رب دارند. پخت طولانیتر به تغلیظ بیشتر و افزایش بریکس منجر میشود، اما باید دقت داشته باشید که در این فرایند، طعم و کیفیت محصول حفظ شود. در ربهای تولید شده در بالبا، این مراحل با دقت و طبق اصول کشاورزی ارگانیک انجام میشود تا محصول نهایی از نظر طعم، رنگ و بریکس در بالاترین کیفیت قرار گیرد. این فرآیندها کمک میکنند تا ربهایی با بریکس بالا و طعم طبیعی و غنی تولید شوند.
بریکس و ارزش تغذیهای رب گوجه فرنگی
بریکس یکی از مهمترین شاخصهای تعیینکننده کیفیت رب گوجه فرنگی است که به غلظت و میزان قند موجود در محصول اشاره دارد. بریکس بالا باعث میشود که رب طعم بهتری داشته باشد و در عین حال رنگ قرمز پررنگتری به خود بگیرد. علاوه بر تأثیر بر طعم، بریکس بالاتر نشاندهنده غلظت بیشتر مواد مغذی مانند ویتامین C و آنتیاکسیدانها است. بنابراین، ربهای با بریکس بالا نه تنها طعمی دلپذیرتر دارند بلکه ارزش تغذیهای بالاتری نیز ارائه میدهند.
رابطه بریکس با محتوای قند و کالری
بریکس در رب گوجه فرنگی رابطه مستقیمی با میزان قندهای طبیعی و ارزش غذایی آن دارد. هرچه میزان بریکس بالاتر باشد، غلظت قندهای طبیعی مانند گلوکز و فروکتوز بیشتر میشود. این قندها در فرایند پخت و تغلیظ بهطور طبیعی در گوجه فرنگیها تولید میشوند و در نتیجه، رب گوجه فرنگی با بریکس بالاتر، طعم شیرینتری دارد. این قندهای طبیعی به تأمین انرژی کمک کرده و ارزش کالری محصول را افزایش میدهند. ربهای گوجه فرنگی تولیدی بالبا با استفاده از گوجه فرنگیهای ارگانیک و فرآیندهای دقیق تغلیظ و پخت، حاوی بریکس بالایی هستند که نشاندهنده غلظت بیشتر قندهای طبیعی و ارزش کالری مناسب در محصول نهایی است.
تأثیر بریکس بر سایر مواد مغذی
در فرآیند تولید رب گوجه فرنگی، بریکس نقش مهمی در حفظ و افزایش غلظت مواد مغذی دارد. وقتی که میزان بریکس در رب گوجه فرنگی بالا باشد، نشاندهنده غلظت بالای مواد محلول مانند قندها، اسیدها و همچنین مواد معدنی و ویتامینهاست. این امر موجب میشود که میزان ویتامین C، بتا کاروتن پیشساز ویتامین A و مواد معدنی همچون پتاسیم در محصول نهایی بیشتر باشد.
نکات مهم در انتخاب و خرید رب گوجه فرنگی با بریکس مناسب
برای انتخاب محصول مناسب، توجه به لیبلهای محصول و بررسی درصد بریکس ذکر شده در آن توصیه میشود. علاوه بر این، خرید ربهایی که از مواد نگهدارنده و افزودنیهای شیمیایی کمتری استفاده کردهاند، گزینه بهتری برای سلامتی خواهند بود. یکی از معیارهای مهم در زمینهی خرید رب گوجه فرنگی خواندن برچسبهای تغذیه ای است که در ادامه درباره آن بیشتر توضیح میدهیم.
خواندن برچسبهای تغذیهای
هنگام خرید رب گوجهفرنگی، خواندن برچسبهای تغذیهای میتواند به مصرفکنندگان کمک کند تا بهترین انتخاب را داشته باشند. یکی از نکات کلیدی، توجه به مقدار بریکس است که بر روی برچسب محصولات ذکر میشود. ربهای گوجهفرنگی با بریکس بالاتر (معمولاً بین ۲۳ تا ۳۰) نشاندهنده غلظت بالاتر و طعم قویتر هستند. این محصولات دارای مواد مغذی بیشتری مانند ویتامین C و بتا کاروتن بوده و از نظر تغذیهای غنیتر هستند.
بالبا؛ تولیدکننده بهترین رب گوجه فرنگی و مواد غذایی باکیفیت
بالبا یکی از تولیدکنندگان برجسته و معتبر رب گوجهفرنگی و مواد غذایی باکیفیت همچون آبلیمو، زیتون، مرباجات و .. است که با استفاده از بهترین مواد اولیه و تکنولوژیهای پیشرفته، محصولاتی با طعم و کیفیت عالی به بازار عرضه میکند. ما در فرآیند تولید رب گوجهفرنگی بالبا، گوجهفرنگیهای تازه و مرغوب را با دقت بسیار زیادی انتخاب میکنیم. ما همچنین به کیفیت محصول نهایی اهمیت زیادی میدهیم، به طوری که در تمام مراحل تولید، از مواد نگهدارنده و افزودنیهای شیمیایی استفاده نمیکنیم و همواره تلاش داریم تا محصولاتی سالم و طبیعی به مشتریان خود ارائه دهیم.
سخن آخر
درک مفهوم بریکس در انتخاب و استفاده از رب گوجهفرنگی اهمیت زیادی دارد. بریکس نشاندهنده غلظت مواد مغذی و طعم در رب است. مصرفکنندگان باید به مقدار بریکس ذکر شده بر روی برچسب توجه کنند؛ چرا که ربهای با بریکس بالا طعم قویتری دارند و به مقدار کمتری برای پخت نیاز دارند. همچنین، انتخاب ربهای با بریکس مناسب و بدون مواد افزودنی شیمیایی، کیفیت محصول را تضمین میکند.